Stambul Stolica Imperiów


Stambuł był stolicą kolejnych Imperiów

Turystów odwiedzających Stambuł fascynuje przede wszystkim jego ogromna różnorodność

 

Stambuł to jedyne na świecie miasto, które zbudowane zostało na dwóch kontynentach – jedno jego ramię sięga Azji, drugie Europy. Przez Cieśninę Bosfor, w sercu metropolii, przepływają i mieszają się wody Morza Czarnego, Morza Marmara i Zatoki Złoty Róg..

The Bosphorus

İstanbul / The Maiden's Tower

İstanbul / Ortaköy Mosque

İstanbul / istiklal Avenue

İstanbul / Galata Tower

Symbioza tradycji i nowoczesności

Stambuł to miasto o niezwykle ważnym, strategicznym położeniu geograficznym, a jednocześnie niezwykle urokliwe, pełne naturalnego piękna. Stambuł przez ponad 1500 lat był stolicą kolejnych Imperiów: Rzymskiego, Bizantyjskiego i Osmańskiego. Dlatego też był stale upiększany kolejnymi wspaniałymi budowlami. Stał się metropolią, w której stykały się różne kultury, narody i religie, stanowiące elementy barwnej mozaiki tego miasta. Najważniejsze zabytki znajdujące się w Stambule zaczęto budować w epoce bizantyjskiej. W epoce osmańskiej kontynuowano upiększanie stolicy.

Turystów odwiedzających Stambuł fascynuje przede wszystkim jego ogromna różnorodność: jego niezliczone muzea, kościoły, pałace, wielkie meczety, bazary oraz tereny zielone. Relaksując się u zachodnich brzegów Bosforu, podziwiając mieniący się odcieniami czerwieni zachód słońca odbijającego się w wodach cieśniny, można zrozumieć czemu setki lat temu osadnicy wybrali właśnie to miejsce na założenie miasta. W takich momentach wyraźnie można zobaczyć, czemu Stambuł jest jednym z najwspanialszych miast świata. Stambuł to największe i najlepiej rozwinięte miasto Turcji. Ostatnie odkrycia archeologiczne dowodzą, że historia ludzkiego osadnictwa w tym miejscu sięga 400 000 lat wstecz.

İstanbul / Topkapı Palace

İstanbul / Dolmabahçe Palace

İstanbul / Dolmabahçe Palace

İstanbul / Sultanahmet Mosque

İstanbul / Rumelian Fortress

Wieloreligijna Tożsamość

Za początek „purpurowych lat” w historii Stambułu można uznać rok 330 n.e., kiedy cesarz Konstantyn uczynił miasto stolicą Cesarstwa Wschodniego. Purpura była kolorem bizantyjskiej rodziny cesarskiej. Miasto było stolicą Cesarstwa Bizantyjskiego do roku 1453, kiedy to zostało zdobyte przez Osmanów. Za panowania cesarzy bizantyjskich w Stambule wzniesiono wiele wspaniałych budowli, które już wówczas uczyniły stolicę cesarstwa najwspanialszym miastem świata. Takie też pozostało nawet u schyłku świetności Bizancjum. Tożsamość Stambułu, która zaczęła kształtować się w czasach bizantyjskich, rozwijała się dalej w okresie osmańskim. Sułtan Mehmet Zdobywca ogłosił miasto stolicą Imperium Osmańskiego zaraz po wkroczeniu do niego w 1453 r. Przez kolejne 450 lat w Stambule wznoszono wspaniałe budowle osmańskie.

Prace budowlane, które rozpoczęły się po podboju, nabrały tempa za panowania sułtana Bajazyda II. Do najpiękniejszych zabytków architektury w Stambule należą natomiast dzieła Sinana, nadwornego architekta trzech sułtanów (Sulejmana Wspaniałego, Selima II i Murada III). Ten światowej sławy architekt odcisnął swoje wyraźne piętno na współczesnym kształcie miasta – wiele pereł architektury znajdujących się w Stambule to jego dzieło. Osmanowie byli władcami tolerancyjnymi względem wszystkich wyznań. Zarówno społeczność chrześcijańska, jak i żydowska miały wiele własnych miejsc kultu, w których mogły bez przeszkód praktykować swoje obrzędy. Stambulskie meczety, kościoły i synagogi stały i wciąż stoją obok siebie jako świadectwo wieloreligijnego charakteru miasta oraz symbol tolerancji i braterstwa różnych wyznań

Stambuł może się pochwalić ogromną liczbą zabytków architektury, które przypominają czasy jego największej świetności.

İstanbul / Ayasofya Museum

İstanbul / Ayasofya Museum

İstanbul / Basilica Cistern

Hagia Sophia określana jest mianem ósmego cudu świata

İstanbul / Ayasofya Museum

İstanbul / Ayasofya Museum

Nieprzebrane skarby

W każdym zakątku miasta można natknąć się na zabytki z czasów rzymskich, bizantyjskich i osmańskich: pałace, meczety, kościoły, klasztory, pomniki, mury oraz ruiny. Zabytkowe centrum Stambułu – z jego ośrodkami kultu, siedzibami władców, miejscami handlu i rozrywki – było punktem spotkań, wspólnego spędzania czasu. Mieszkańcy mogli cieszyć się zapewnianym przez władze bezpieczeń- stwem, a także korzystać ze szczodrości rządzących. Jednocześnie zachowując własną kulturę i styl życia. Najwspanialsze zabytki Stambułu znajdują się na półwyspie historycznym – trójkątnym fragmencie lądu ograniczonym Morzem Marmara od wschodu i południa, Złotym Rogiem od północy i murami miejskimi od zachodu. Zabytkowe dzielnice Stambułu, oczarowujące odwiedzających swą zabudową, zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1985 r. Sercem historycznego półwyspu jest Plac Sultanahmet. Zobaczyć tu można najświetniejsze przykłady architektury bizantyjskiej i osmańskiej położone tuż obok siebie. Dziedzictwo Bizancjum wiecznie żywe W okresie bizantyjskim sercem miasta był Hipodrom i jego okolice. Pałac Cesarski stanowił centrum władzy politycznej, Hagia Sophia (Ayasofya) była najwspanialszą budowlą sakralną, Hipodrom służył jako centrum rozrywki dla mieszkańców miasta, a Cysterna Yerebatan (Cysterna Bazyliki) zapewniała miastu większość potrzebnej wody pitnej. W czasach osmańskich miejsce Hipodromu zajął plac, na którym m.in. dokonywano oficjalnych ceremonii obrzezania książąt – synów sułtana. Wielkie miejsca sacrum Najwspanialszym zabytkiem architektury z epoki bizantyjskiej jest świątynia Hagia Sophia, określana niekiedy mianem ósmego cudu świata. Licząca sobie ponad 1500 lat budowla to jeden z symboli Stambułu. Mozaiki znajdujące się wewnątrz Hagia Sophii, odkryte po nadaniu świątyni statusu muzeum, należą do najświetniejszych przykładów sztuki bizantyjskiej okresu od IX do XII wieku.

Kolejnym zabytkiem z czasów Bizancjum słynącym ze swych mozaik i fresków, jest Muzeum Kariye (Kościół św. Zbawiciela na Chorze). Natomiast do najistotniejszych świętych miejsc judaizmu w Stambule należą synagogi: Neve Shalom, Ahrida oraz Synagoga Aszkenazyjska. Szczególnie ważnym pomieszczeniem w Pałacu Sułtańskim Topkapı jest Komnata Świętych Relikwi, w której w złotych skrzyniach przechowywane są płaszcz proroka Mahometa („Płaszcz Szczęśliwości” – Hırka-i Saadet) oraz Święta Chorągiew proroka (Sancak-i Şerif). Meczet Sułtana Ahmeda, znany też jako Błękitny Meczet, został wzniesiony w latach 1609-1616. Mieści się tu grobowiec jego fundatora, sułtana Ahmeda I, a także medresa i szpital. Na drugim brzegu Kolejną zabytkową częścią Stambułu jest dawna dzielnica Pera, której nazwa oznacza „po przeciwnej stronie” [tu: po przeciwnej stronie Złotego Rogu]. W XII wieku w okolicy tej osiedlili się Wenecjanie i Genueńczycy. Również w późniejszych czasach dzielnica była zamieszkana głównie przez Lewantyńczyków i reprezentowała zachodnią twarz miasta. Kosmopolityczny charakter dawnego Stambułu odzwierciedlają znajdujące się w tej części miasta budynki: Wieża Galata wzniesiona przez Genueńczyków, okazałe konsulaty, które pełniły funkcję ambasad przed przeniesieniem stolicy do Ankary, a także budowle mieszczące się przy Alei İstiklal, utrzymane w stylu Art Nouveau. Bazylika św. Antoniego z Padwy – cichy, tchnący zadumą przystanek przy tej gwarnej ulicy – jest często odwiedzana przez wiernych różnych wyznań. Pałace, pałace letnie, zamki i wielkie posiadłości wzniesione przez Osmanów wciąż zdobią Stambuł. Pałace Yıldız i Dolmabahçe mieszczące się nad brzegiem Bosforu były niegdyś rezydencjami sułtańskimi – przejęły tę funkcję po opuszczeniu przez władców Pałacu Topkapı. Stambuł słynie także z wytwornych, drewnianych willi, zwanych yalı, wybudowanych wzdłuż brzegów cieśniny

İstanbul / Spice Bazaar

Stambuł to raj dla zakupowiczów, zaspokajający potrzeby każdego klienta. Miasto oferuje tu mnóstwo możliwości – od krytych bazarów i warsztatów rzemieślniczych kontynuujących dawne tradycje, po centra handlowe i domy towarowe.

İstanbul / Grand Bazaar

İstanbul / Historical Peninsula

Daj się porwać urokowi zakupów na tradycyjnych stambulskich bazarach, oferujących niezliczone pamiątki i upominki!

İstanbul / Grand Bazaar

İstanbul / Bozdoğan - Valens Aquaduct

Zakupy

Kapalı Çarşı, czyli stambulski Wielki Bazar (dosł. „Kryty Bazar”), oraz Mısır Çarşısı (Bazar Egipski) to dwa najchętniej odwiedzane miejsca w Stambule. Wielki Bazar przez ostatnie 250 lat ulegał stopniowym zmianom; dzisiaj można tu kupić dosłownie wszystko – od antyków po biżuterię, od wyrobów złotniczych po niedrogie pamiątki. A wszystko to w ponad trzech tysiącach sklepów i kramów. Pierwotną funkcją bazaru, ustanowioną już przez sułtana Mehmeda Zdobywcę, było generowanie zysków przeznaczanych na utrzymanie Hagia Sophii. W podobnym celu założono Bazar Egipski, mający wspierać finansowo Nowy Meczet (Yeni Camii). Obecnie zarówno Wielki Bazar, jak i Bazar Egipski to miejsca, w których można znaleźć mnóstwo rozmaitych pamiątek i upominków ze Stambułu. Jednak ponieważ obydwa bazary były w czasach osmańskich ośrodkami handlu miejskiego, również i dziś znaleźć tu można niektóre spośród tradycyjnie sprzedawanych towarów. Kolejnym ciekawym miejscem jest Bazar Arasta położony na tyłach Błękitnego Meczetu. Znajdziecie tu oryginalne wyroby rękodzielnicze. Pasjonaci starych książek powinni z kolei odwiedzić Bazar Księgarzy

(Sahaflar Çarşısı), położony pomiędzy Meczetem Bajazyda a Wielkim Bazarem. Centrum najlepszych marek Luksusowe sklepy w okolicach TaksimNişantaşı to zupełnie przeciwny biegun niż chaos typowy dla bazarów. Przy alejach İstiklal, Cumhuriyet i Rumeli, można przebierać w sklepach oferujących unikalne wyroby, takie jak autorskie kolekcje rodzimych projektantów czy też rzeczy sygnowane nazwiskami najsłynniejszych projektantów międzynarodowych. Można tu również zakupić chociażby wyszukaną biżuterię artystyczną, oryginalnie zaprojektowane torebki czy buty. Tym jednak, którzy nie chcą spędzić zbyt wiele czasu, błądząc po ulicach w poszukiwaniu poszczególnych sklepów, poleca się wizytę w jednym z licznych centrów handlowych, które posiadają wiele rodzajów sklepów i wiele marek pod jednym dachem. W centrach tych znajdziecie nie tylko sklepy z odzieżą czy obuwiem, ale także salony meblowe czy też sklepy oferujące artykuły gospodarstwa domowego. Nie brakuje tu również kawiarni, restauracji i punktów gastronomicznych. Niektóre galerie mają nawet sale kinowe oraz miejsca zabaw dla dzieci.

İstanbul / The Maiden's Tower

İstanbul / Ayasofya Museum

İstanbul / Beyoğlu / İstiklal Avenue

İstanbul / Bosphorus / Exreem Sailing Istanbul

Nie można odwiedzić Stambułu i nie odbyć tradycyjnego, pełnego wrażeń rejsu po Bosforze – cieśninie oddzielającej Europę i Azję. Jej brzegi ukażą nam jedyną w swoim rodzaju mieszaninę przeszłości i teraźniejszości, wielkiego przepychu i prostego piękna

İstanbul / Boğaziçi Bridge

Nowy Stambuł - Bosfor

Wspaniała przeszłość Stambułu stanowi bazę, na której miasto nieprzerwanie się rozwija. Stambuł jest dziś międzynarodowym centrum finansowym i ekonomicznym, oferującym usługi w sektorach bankowym, telekomunikacyjnym, handlowym, inżynieryjnym czy turystycznym. Międzynarodowe konferencje, festiwale, targi, pokazy mody, zawody sportowe czy ważne spektakle nadają życiu miasta nowy wymiar. Stambuł to jedno z największych centrów „turystyki konferencyjnej” na świecie, oferujące kompleksowe wsparcie i różnorodne usługi dla różnej wielkości konferencji. Transport publiczny w Stambule stoi na bardzo wysokim poziomie, zapewniony jest także szeroki wybór hoteli i innych nowocześnie wyposażonych miejsc nocleg. Nowoczesne hotele stoją tutaj tuż obok yalı (drewnianych willi położonych tuż nad wodą), marmurowe pałace przylegają do twierdz z nieociosanego kamienia, a eleganckie posiadłości sąsiadują z maleńkimi wioskami rybackimi. Najlepszym sposobem na ujrzenie Bosforu w całej okazałości jest wejście na pokład jednego z promów pasażerskich, które regularnie kursują wzdłuż brzegów cieśniny. Wystarczy wsiąść na statek w Eminönü, aby przepłynąć kolejno na azjatycką i europejską stronę cieśniny. Podróż tam i z powrotem – w atrakcyjnej cenie – trwa ok. 6 godzin. Dla tych, którzy preferują prywatną wycieczkę, oferty przygotowały agencje specjalizujące się w organizowaniu całodziennych bądź całonocnych rejsów. Podczas rejsu przepłyniecie obok wspaniałego Pałacu Dolmabahçe, a dalej miniecie park oraz sułtańskie pawilony Pałacu Yıldız. Tuż nad brzegiem, wśród zieleni, stoi Pałac Çırağan, odrestaurowany w 1874 r. przez sułtana Abdülaziza. Obecnie mieści się tam hotel. Budynek ciągnie się przez 300 m wzdłuż brzegu Bosforu, a jego ozdobne, marmurowe fasady odbijają się w tafli wody. Kolejny przystanek to Ortaköy – tutaj każdej niedzieli artyści gromadzą się, aby wystawiać swoje prace na ulicach, stających się na ten czas galerią na otwartym powietrzu. Miejsce to jest zawsze gwarne i pełne ludzi. Warto spróbować pysznego kumpira (pieczonego ziemniaka z masłem, serem i rozmaitymi dodatkami) od jednego z tutejszych sprzedawców. Zwróćcie też uwagę na kościół, meczet i synagogę, które od wieków stoją tuż obok siebie – to prawdziwy hołd dla tureckiej tolerancji.

Na tradycyjną osmańską architekturę cień rzuca nowoczesna budowla – jeden z największych na świecie mostów wiszących, Most Bosforski łączący Europę z Azją. Wycieczka brzegami Bosforu Tuż za mostem, po azjatyckiej stronie cieśniny, znajduje się wytworny Pałac Beylerbeyi, a na jego tyłach wznosi się Wzgórze Çamlıca, najwyżej położony punkt Stambułu. Z jego szczytu rozpościera się wspaniała panorama miasta. Wzgórze znane jest także ze swych wyjątkowo pięknie urządzonych ogrodów. Z kolei na przeciwległym brzegu drewniane wille osmańskie w Arnavutköy kontrastują ze stojącymi w pobliżu nowoczesnymi, luksusowymi budynkami mieszkalnymi w Bebek. Kilka kilometrów dalej wznoszą się Twierdza Rumelijska (po europejskiej stronie Bosforu) i Twierdza Anatolijska (po stronie azjatyckiej). Warowne zamki stoją naprzeciw siebie niczym opiekuńczy strażnicy. Tuż obok Twierdzy Anatolijskiej azjatycki brzeg zdobi Pałac Göksu, znany też jako Pałac Küçüksu. Zaraz za twierdzami nad wodą rozpościera się drugi łącznik między dwoma kontynentami – Most Mehmeda Zdobywcy. Ze Wzgórza Duatepe po europejskiej stronie cieśniny podziwiać można wspaniałą panoramę Bosforu i zawieszonego nad nim mostu. Nie zapomnijcie wstąpić też do położonego u stóp Duatepe Parku Emirgan - zwłaszcza wiosną, kiedy kwitnące tulipany powitają was mnóstwem żywych kolorów. Na przedmieściach po stronie azjatyckiej z kolei, rybacka wioska Kanlıca stała się ulubionym miejscem zamożnych mieszkańców Stambułu. Kawiarnie i restauracje są tu nieustannie pełne ludzi, którzy przybywają m.in. posmakować tutejszego słynnego jogurtu. Tuż za wioskami Kanlıca i Çubuklu traficie do Lasu Beykoz (Lasu Ibrahima Paszy), popularnego zielonego azylu stambulczyków. Tutaj, w jednej z kawiarenek lub restauracji, możecie delektować się pięknym krajobrazem oraz czystym, świeżym powietrzem. Równolegle, po stronie europejskiej, przycumowane jachty kołyszą się na wodach Zatoki Tarabya. Przybrzeżna droga biegnie dalej, klucząc między tawernami i smażalniami ryb – od Tarabyi aż po urokliwe przedmieścia Sarıyer i Büyükdere. Sarıyer słynie z największego targu rybnego w Stambule, a także ze swych przepysznych puddingów mlecznych i nadziewanych placków börek. Za Sarıyer, wąska cieśnina poszerza się i otwiera ku wodom Morza Czarnego.