Rzyroda, Kultura i Kuchnia Adana


Rzyroda, Kultura i Kuchnia

Adana to czwarte co do wielkości miasto w Turcji, położone w samym sercu równiny Çukurova (Cylicyjskiej). Jej historia sięga VII tysiąclecia przed Chrystusem.

 

Liczne cywilizacje, które zajmowały te tereny, pozostawiły po sobie kolejne warstwy skarbów archeologicznych. Stanowią one wskazówki, które pomagają w poznawaniu skomplikowanej przeszłości tego regionu. Podczas gdy pasjonaci historii udadzą się na zwiedzanie ruin starożytnych miast, miłośnicy przyrody odnajdą tu spokój i wytchnienie, wdychając czyste, orzeźwiające powietrze górskie Taurusu.

Adana/ Yumurtalık

Adana/ Seyhan Riverside

Adana/ Yumurtalık

Adana / Kozan Dam Lake

Sekrety starożytnych cywilizacji

Adana to jedno z tych nielicznych miast, które w ciągu swej historii nie utraciły na znaczeniu. Jej położenie jest strategiczne – miasto leży zarówno na skrzyżowaniu szlaków handlowych, jak i na trasie wypraw wojskowych. Ludy panujące nad tym obszarem przychodziły i odchodziły, lecz samo miasto było nieprzerwanie zamieszkałe. Osiemnaście cywilizacji władało miastem i wszystkie one pozostawiły po sobie jakieś ślady – czy to budynki, czy posągi, czy też zapiski przypominające potomnym o ich świetności. Badając zachowane ruiny, można odnaleźć wśród nich ślady każdego ludu, który pożądał tych ziem i w końcu je podbił. Sekrety cywilizacji, które odegrały jakąś rolę w historii Adany, kryją się w starożytnych miastach czy też w kopcach, które pojawiają się niekiedy na równinach poza miastem. Na terenie prowincji znajduje się więcej niż dziesięć znaczących starożytnych osad, które doskonale ilustrują historyczne i kulturowe bogactwo, które odziedziczyła współczesna Adana. Starożytne miasto Mopsuestia (Misis) znajduje się nad brzegami rzeki Ceyhan,

koło autostrady łączącej Adanę z miastem Ceyhan. Dzieje tej starożytnej osady – dziś znanej jako Yakapınar – sięgają trzy tysiące lat wstecz, do okresu panowania Hetytów. Wybudowali oni miasto na istniejących już szlakach handlowych i wojskowych. Do najznamienitszych zabytków należą jednak te z czasów rzymskich – most o dziewięciu przęsłach nad rzeką Ceyhan, wybudowany w IV w. n.e., oraz mozaiki odkopane podczas prac archeolgicznych, zgromadzone w Muzeum Mozaiki w Misis. Z kolei w pobliżu nadmorskiego miasta Yumurtalık znajdują się ruiny starożytnego miasta Ajas (Ayas). Warto zwrócić tu uwagę szczególnie na ruiny Asklepiejonu. Odwiedźcie także Zamek Liman, Wieżę Sulejmana, a także przystań w Magarsus, z której Marco Polo miał wypłynąć w podróż do Chin. Dawny port ciągnął się od nadmorskich klifów aż po teren współczesnej wioski Küçük Karataş. Kolejnym starożytnym miastem, i jednocześnie ważnym ośrodkiem religijnym, było Mallos – jedno z najważniejszych miast Cylicji, znane ze swych świątyń.

Adana/ śniadanie

Adana Kebap

Adana/ Seyhan Riverside

Adana/ Karataş

Dziedzictwo przeszłości

Spośród nich wymienić należy przede wszystkim Świątynię Ateny, w której modlił się Aleksander Wielki. Starożytne miasto Anazarbus (Anavarza) znalazło się na tureckiej Liście Informacyjnej jako kandydat do wpisania na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Anazarbus zostało mianowane stolicą prowincji Cylicja w 408 r. Obecnie jest to muzeum na wolnym powietrzu. Można tu podziwiać wspaniały łuk triumfalny, twierdzę, kolumnady oraz dwa baseny wyłożone mozaikami.

Kolejne miasto, Şar, było ważnym ośrodkiem hetyckim, choć najsłynniejszym tutejszym zabytkiem jest Brama Ala – część świątyni wniesionej w II w. n.e. w czasach rzymskich. A w historycznej dzielnicy Adany, Tepebağ, trwają obecnie wykopaliska, które pozwolą na odkrycie kolejnych sekretów tego regionu. Znaleziska z Tepebağ to m.in. artefakty z czasów starożytnych, a także piękne przykłady późnoosmańskiej architektury świeckiej.

Wiadukt Varda, Karaisalı

Adana / Ceyhan Yılankale

Adana / Anavarza

Adana / Şar Ören Ruins

Adana Ceyhan Yılankale

Turyści mogą podziwiać także zabytkową zabudowę centrum miasta, która rzuci nieco światła na historię Adany. Długi na 310 m Taşköprü (Most Kamienny) zbudowany przez cesarza Hadriana, a odrestaurowany przez Justyniana, spina brzegi rzeki Seyhan, która przedziela Adanę na dwie części. Do dziś zachowało się tylko 14 spośród pierwotnych 21 przęseł tego mostu. Najstarszym meczetem w Adanie jest Mesdżid Akça lub Ağca, którego budowę ukończono w 1489 r. Warto odwiedzić także Wielki Meczet wzniesiony w 1509 r., usytuowany obok Mesdżidu Akça, słynący z pięknych dekoracji z glazurowanych płytek ceramicznych. Po jego wschodniej stronie znajduje się medresa wybudowana w 1540 r. Z kolei ukończony w 1682 r. Meczet Mestanzade uważany jest za jeden z najwcześniejszych przykładów wpływu architektury zachodniej na architekturę osmańską. Nieopodal znajduje się Meczet Yeni (Nowy), zbudowany w 1724 r.

w stylu wyraźnie inspirowanym architekturą i sztuką mamelucką. Meczet Hasan Ağa wzniesiono w 1558 r. i jest on jedynym reprezentantem klasycznej architektury osmańskiej w Adanie. Z kolei klasyczny styl największego meczetu w Turcji, Meczetu Sabancı, wydaje się przeczyć dacie jego budowy (oddano go do użytku w 1998 r.). To jeden z symboli Adany, budynek pojawiający się na niezliczonych kartach pocztowych z tego miasta. Kolejna ważna świątynia, Meczet Hoşkadem, znajduje się w Twierdzy Kozan. Jego budowę zlecił sułtan egipski, Emir Abdulah Hoşkadem w 1448 r. Świątynia została wzniesiona w stylu mameluckim. Adana odgrywała ogromne znaczenie w międzynarodowej wymianie handlowej. Nic dziwnego więc, że powstały tu tak liczne karawanseraje i zajazdy – po to, aby podróżni mieli gdzie przenocować i przechować przewożone dobra. XVIII-wieczny Karawanseraj Kurtkulağı w wiosce Kurtkulağı oraz Zajazd Tuz zachowały się do dziś w całkiem dobrym

Adana / Orange Blossom Festival

Adana Highlands

Adana / Seyhan Riverside

Adana/ Çukurova

Adana/ Plantantion

Natura tchnąca spokojem

stanie. Zajazd Tuz stanowił de facto część najstarszej tutejszej posiadłości tureckiej, Rezydencji Ramazanoğlu, zbudowanej w 1495 r. W tym właśnie miejscu sułtanowie osmańscy zatrzymywali się, jeśli prowadzone przez nich kampanie wojenne wiodły przez Adanę. Katolicki Kościół św. Pawła zbudowano w latach 80. XIX w. w dzielnicy Tepebağ. Wieńcząca dach budynku dwuipółmetrowa, wykonana z brązu figura Matki Boskiej nadała kościołowi jego popularną nazwę – Kościół Bebekli („Kościół z dzieckiem”, jako że statua przypominała przechodniom figurę dziecka). Kościołem był też niegdyś Meczet Yağ. W 1501 r., za czasów Księstwa Ramazanidów, do świątyni dobudowano minaret i od tej pory budynek służy jako meczet. Wycieczka po mieście nie będzie pełna, jeśli pominiecie przepiękne Muzeum Etnograficzne, Muzeum Kultury im. Atatürka oraz Muzeum Archeologiczne, w którym obejrzeć można odkryte w okolicy artefakty z czasów hetyckich i rzymskich. Na północ od miasta, wokół tamy na rzece Seyhan oraz Jeziora Seyhan, znajdziecie ocienione ścieżki spacerowe,

urokliwe ogródki herbaciane oraz restauracje urządzone w co chłodniejszych miejscach, w których można odpocząć od upału. O zachodzie słońca zwróćcie wzrok w stronę miasta, aby podziwiać spokojną, meandrującą rzekę w rubinowym kolorze oraz dwa rzędy migoczących świateł po obu jej brzegach. Linia brzegowa w okolicy Adany jest krótka – zwłaszcza, jeśli porówna się ją z wybrzeżami innych prowincji Riwiery Tureckiej. Mimo to wzdłuż tego wybrzeża rozciąga się kilka spośród najpiękniejszych plaż w całej Turcji. Tutaj można popływać w krystalicznie czystych wodach oraz napawać wzrok bogactwem krajobrazów, zabytków oraz miejscowej kultury. Plaża Karataş znajduje się zaledwie pół godziny jazdy od Adany, tuż obok ruin starożytnego miasta Magarsus. Warto zwiedzić ruiny, a po długim, męczącym spacerze zanurkować prosto do morza i zażyć odświeżającej kąpieli – wszystko to w ciągu zaledwie jednego, pełnego wrażeń dnia! Z kolei wyjątkowo piękna plaża w Yumurtalık znajduje się tuż obok ruin starożytnego miasta Ajas. Zobaczyć tu można także zabytkowe twierdze i inne miejsca o znaczeniu historycznym.

Adana rozciąga się po obydwu brzegach malowniczej rzeki Seyhan

Adana/ Taşköprü

Wieża Zegarowa

Adana/ Dalyan

Adana / Anavarza Mosaics

Miesiące letnie są w Adanie niezwykle upalne. Adańczycy znaleźli jednak najlepszą metodę radzenia sobie ze skwarem – udają się na górskie płaskowyże otaczające miasto. Ta wielowiekowa letnia tradycja wpisała się na stałe w kulturę Adany. Drewniane domy, podobnie jak rękodzieło takie jak przedmioty drewniane i miedziane, kilimy oraz ręcznie tkane ubrania wykonane przez yörüków (koczowniczych pasterzy żyjących w górach) to ważne elementy kultury ludowej tych okolic. Do najpiękniejszych płaskowyżów, natury,

wartych odwiedzenia przez każdego miłośnika należą Horzum, Çulluuşağı, Belemedik, Akçatekir oraz Armutoğlu. Po całym dniu zwiedzania można usiąść i delektować się kebabem Adana – wyśmienitym, ostro przyprawionym kebabem z mięsa mielonego. Spróbujcie także lokalnych napojów, takich jak şalgam – napój ze sfermentowanego soku z czarnej marchwi, czy też şıra – rodzaj lekko sfermentowanego soku z winogron. Tradycyjna kuchnia regionalna zachwyci podniebienia nawet najbardziej wybrednych smakoszy.